Πέμπτη 30 Σεπτεμβρίου 2010

PostHeaderIcon ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ (337 – 285)

Ο Μένανδρος ήταν Αθηναίος κωμικός ποιητής, ο σημαντικότερος της νέας αττικής κωμωδίας και ο θεμελιωτής της. Γεννήθηκε στην κηφισιά το 337 και οι γονείς του Διοπείθης και Ηγησιστράτη φρόντισαν για τη μόρφωση και τη σωστή ανατροφή του. Ο Μένανδρος από μικρός έδειξε το ταλέντο του στη δραματουργία και αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι σε αυτό έπαιξε ρόλο και ο θείος του Άλεξις, που ήταν ένας από τους σημαντικούς ποιητές της μέσης κωμωδίας που επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τον νεαρό Μένανδρο. Ως έφηβος ο Μένανδρος μαθήτευσε στην περιπατητική σχολή του Αριστοτέλη που στην εποχή του είχε διευθυντή τον Θεόφραστο και είχε την τύχη να γνωριστεί στην στρατιωτική του θητεία με τον μετέπειτα μεγάλο φιλόσοφο Επίκουρο και να συνδεθούν με μια βαθιά φιλία. Είναι σίγουρο ότι πολλά χρωστάνε τα έργα του στις φιλοσοφικές πανανθρώπινες ιδέες του φίλου του. Πολύ νέος ο Μένανδρος στα 21 του, δίδαξε την πρώτη του κωμωδία με τον τίτλο Οργή και πέντε χρόνια αργότερα κέρδισε τη πρώτη του νίκη με το έργο του Δύσκολος. Παρόλο που ο Μένανδρος έγραψε πάνω από 100 κωμωδίες κέρδισε μόνο 8 πρώτες νίκες. Η μεγάλη δόξα και η αναγνώριση ήρθαν από τους μεταγενέστερους μετά από τον θάνατο του το 285.

Ο δύσκολος (316 π.Χ.)

Επιτρέποντες (304 π.Χ.)

Ασπίς ( ; )

Σαμία ( ; )
Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου 2010

PostHeaderIcon ΣΑΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ

Σαμία ( ; )

ΥΠΟΘΕΣΗ

Η ηρωίδα της «Σαμίας» είναι μια εταίρα από τη Σάμο, η οποία βοηθάει τον Μοσχίωνα να παντρευτεί την κοπέλα που αγαπά με την οποία έχει αποκτήσει ένα παιδί, βάζοντας όμως σε κίνδυνο τη δική της σχέση με τον πατέρα του Μοσχίωνα, αφού αναλαμβάνει να παρουσιάσει προσωρινά το μωρό ως δικό της. Υστερα από συνεχείς παρεξηγήσεις, περιπέτειες και ανατροπές, έρχεται η ευτυχής κατάληξη και η κωμωδία τελειώνει με μια λαμπρή αναπαράσταση της γαμήλιας πομπής, που αποτελούσε πανηγυρικό και ευχάριστο θέαμα.

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Τάσος Ρούσσος
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Δανάη Ευαγγελίου
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιώργος Θεοδοσιάδης
ΠΑΙΖΟΥΝ: Δάνης Κατρανίδης, Κώστας Κοντογιάννης, Ελένη Νενεδάκη, Αθηνόδωρος Προύσαλης, Μάκης Πανώριος, Δημήτρης Γιαννόπουλος
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 53 λεπτά ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1982 (27 Απριλίου)

PostHeaderIcon ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΕΣ ΤΟΥ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ

Επιτρέποντες (304 π.Χ.)

ΥΠΟΘΕΣΗ

Ο βοσκός Δάος βρίσκει στο δάσος έξω απ’ την Αθήνα παρατημένο ένα μωρό που είχε μερικά κοσμήματα. Παραδίδει λοιπόν το μωρό στον καρβουνιάρη Συρίσκο που του το ζήτησε και κρατάει τα κοσμήματα. Ο Συρίσκος όμως θέλει κι αυτά και για να λυθεί η μεταξύ τους διαφορά επιτρέπουν την κρίση στον γέρο Σμικρίνη που περνούσε τυχαία από κει την ώρα του καυγά, όπως γινόταν σε τέτοιες περιπτώσεις, να αποφασίσει ποιος απ’ τους δυο πρέπει να πάρει τα κοσμήματα. Αποδεικνύεται όμως ότι το μωρό ήταν έκθετο απ’ την κόρη του Σμικρίνη, την Παμφίλη κι είχε γίνει αιτία να την παρατήσει ο άντρας της Χαρίσιος νομίζοντας ότι το παιδί το είχε κάνει με κάποιον άλλον. Στην πραγματικότητα όμως το μωρό είναι δικό του γιατί πριν απ’ το γάμο του βίασε την Παμφίλη σε μια νυχτερινή γιορτή.

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ: Νίκος Σφυρόερας
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Σοφία Μιχαλίτση
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Κωστής Λειβαδέας
ΠΑΙΖΟΥΝ: Γιάννης Βογιατζής, Τάκης Μηλιάδης, Γιάννης Αργύρης, Θεόδωρος Δημήτριεφ, Λουκιανός Ροζάν, Ερρίκος Κονταρίνης, Ιάκωβος Ψαρράς, Μάκης Λειβαδέας, Πόπη Παπαδάκη, Αιμιλία Υψηλάντη, Λάλια Λασκαρίδου, Ματίνα Μπρούστα, Θεόδωρος Ζήκος
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 10 λεπτά
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1969 (5 Φεβρουαρίου)

PostHeaderIcon ΑΣΠΙΣ ΤΟΥ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ

Ασπίς ( ; )

ΥΠΟΘΕΣΗ

Σ’ αυτό το δράμα υπάρχουν δυο γέροι αδέρφια. Ο πρωτότοκος ο Σμικρίνης, που είναι ανύπαντρος και φιλάργυρος ζει με μια γριά υπηρέτρια. Δεν υποχωρεί μπροστά σε τίποτα για να πετύχει τον σκοπό του, αλλά προσέχει το φέρσιμό του και φροντίζει να κρύψει το πάθος του για την πλεονεξία και την τσιγκουνιά, αιτιολογώντας τα καμώματά του με προθέσεις αφιλοκέρδειας. Ο δευτερότοκος αδερφός του ο Χαιρέστρατος είναι αντίθετα καλός άνθρωπος, πλούσιος και γενναιόδωρος που του αρέσει η καλή ζωή. Παντρεύτηκε μια γυναίκα που είχε απ’ τον πρώτο της γάμο έναν γιο, τον Χαιρέα. Απ’ αυτή και τον Χαιρέστρατο γεννήθηκε και μια κόρη. Ο Χαιρέστρατος όμως έχει πάρει στο σπίτι του και μια ορφανή ανιψιά του (που δεν αναφέρεται τ’ όνομά της). Αυτή είχε έναν αδερφό τον Κλεόστρατο που πήγε στρατιώτης να πολεμήσει στην Ασία μόνο και μόνο για να πλουτίσει και να μπορέσει ν’ αποκαταστήσει τη φτωχή αδερφή του. Τώρα οι δυο νέες ξαδέρφες είναι σε ηλικία γάμου. Ο γιος της γυναίκας του Χαιρέστρατου ο Χαιρέας, θέλει να παντρευτεί την αδερφή του Κλεόστρατου κι αυτό επιδοκιμάζεται κι απ’ τον πατριό του. Ανάμεσα στα πρόσωπα της κωμωδίας αυτής είναι κι ο παιδαγωγός του Κλεόστρατου Δάος, δούλος απ’ τη Φρυγία ο οποίος καθώς νομίζει πως ο τελευταίος αυτός σκοτώθηκε στον πόλεμο, μεταφέρει όλη του την αφοσίωση στην αδερφή του «μακαρίτη», τη μοναδική του κληρονόμο. Μετά από διάφορες κωμικές περιπέτειες έρχεται το τέλος του έργου που κι απ’ αυτό, όπως κι απ’ το υπόλοιπο έργο δε μας σώζονται πολλοί στίχοι (30 στίχοι απ’ την πέμπτη πράξη). Σ’ αυτούς γίνεται λόγος για έναν διπλό γάμο (πολύ συνηθισμένος στη Νέα Αττική Κωμωδία). Πρόκειται για τον γάμο του Χαιρέα με την αδερφή του Κλεόστρατου και του τελευταίου με την κόρη του Χαιρέστρατου. Όσο για τον Σμικρίνη, ο γυρισμός του Κλεόστρατου του άλλαξε όλα τα πονηρά του σχέδια. Ο ψευτοπεθαμένος Χαιρέστρατος αναστήθηκε κι η κωμωδία τελειώνει με τον εξευτελισμό του Σμικρίνη και τη νίκη των ερωτευμένων και του έξυπνου και πιστού υπηρέτη Δάου.

PostHeaderIcon Ο ΔΥΣΚΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ

Ο δύσκολος (316 π.Χ.)

ΥΠΟΘΕΣΗ

Ο Κνήμων παντρεύτηκε μια χήρα μ’ ένα γιο, τον Γοργία, που τον είχε απ’ τον πρώτο της άντρα. Κάναν μαζί μια κόρη, μα συνέχεια καυγάδιζε ο Δύσκολος με τη γυναίκα του, ώσπου πια τον παράτησε και να πήγε να ζήσει με τον γιο της. Έτσι απόμεινε μόνος ο γέρος με την κόρη του και με μια γριά υπηρέτρια, τη Σιμίκη. Ο θεός Πάνας που κάνει και τον κατατοπιστικό πρόλογο, έβαλε κάποιο αρχοντόπουλο, τον Σώστρατο, να συναντήσει τυχαία την κοπέλα και να την ερωτευτεί. Στέλνει λοιπόν αυτός τον δούλο του, Πυρρία στον πατέρα της για να μάθει όσα του χρειάζονται. Γυρίζει όμως ο δούλος κατατρομαγμένος γιατί ο Δύσκολος μόλις πήγε να του μιλήσει τον κυνήγησε.

ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ: Θρασύβολος Σταύρου
ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Αργυρώ Μεταξά
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Κώστας Κροντηράς
ΠΑΙΖΟΥΝ: Σπύρος Μουσούρης, Δημήτρης Καλλιβωκάς, Στέφανος Ληναίος, Σταύρος Ξενίδης, Σπύρος Ολύμπιος, Χριστόφορος Νέζερ, Κική Ρέππα, Νάσος Κεδράκας, Δάνης, Ρίτα Μουσούρη, Βασίλης Κανάκης
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα και 8 λεπτά
ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1963 (2 Ιανουαρίου)